Dầu máy là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành và độ bền của động cơ ô tô. Khi lượng dầu không đủ hoặc dầu đã xuống cấp, các chi tiết bên trong động cơ có thể tăng ma sát, sinh nhiệt và nhanh mòn hơn.
Không cần đến gara trong mọi trường hợp, chủ xe có thể tự kiểm tra dầu máy tại nhà bằng que thăm dầu nếu xe được trang bị bộ phận này. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm tình trạng thiếu dầu, dầu xuống cấp hoặc những bất thường liên quan đến động cơ.
Nội dung bài viết
Cách kiểm tra dầu máy ô tô tại nhà
Trước khi kiểm tra kiểm tra dầu máy ô tô tại nhà, nên đỗ xe trên mặt phẳng và tắt động cơ. Nếu xe vừa vận hành, nên chờ một khoảng thời gian để dầu chảy về đáy các-te, giúp kết quả kiểm tra chính xác hơn. Thời điểm và quy trình cụ thể có thể khác nhau tùy từng mẫu xe, vì vậy nên ưu tiên hướng dẫn trong sổ tay sử dụng.
Các bước thực hiện
Bước 1: Đỗ xe trên mặt phẳng và tắt máy
Vị trí đỗ không bằng phẳng có thể khiến lượng dầu hiển thị trên que thăm không chính xác. Sau khi tắt máy, chờ dầu ổn định trước khi kiểm tra.
Bước 2: Mở nắp capo và xác định que thăm dầu
Que thăm dầu thường có tay cầm dễ nhận biết trong khoang động cơ. Không nên nhầm que thăm dầu động cơ với các bộ phận kiểm tra dung dịch khác.
Bước 3: Rút que thăm và lau sạch
Rút que thăm ra, dùng khăn sạch lau hết dầu trên que rồi đưa que trở lại đúng vị trí.
Bước 4: Rút que thăm lần thứ hai để đọc mức dầu
Quan sát lượng dầu bám trên que. Phần lớn que thăm sẽ có ký hiệu MIN và MAX hoặc hai vạch tương đương. Nếu dầu nằm giữa hai vạch, mức dầu thường nằm trong phạm vi cho phép. Nếu thấp hơn mức MIN, cần kiểm tra nguyên nhân và bổ sung dầu phù hợp nếu cần.
Không chỉ nhìn mức dầu
Khi rút que thăm, có thể kết hợp quan sát tình trạng dầu. Dầu động cơ sau thời gian sử dụng thường sẫm màu hơn dầu mới, vì vậy không nên chỉ dựa vào màu sắc để quyết định có thay dầu hay không.
Quan trọng hơn là xem mức dầu có giảm bất thường không, dầu có xuất hiện dấu hiệu lẫn tạp chất hay không và xe có phát sinh các triệu chứng bất thường trong quá trình vận hành hay không.
Dấu hiệu cho thấy dầu máy ô tô cần được thay
Không có một màu dầu cố định có thể dùng để xác định chính xác thời điểm thay dầu. Thời gian thay phụ thuộc vào loại dầu, động cơ, quãng đường sử dụng và điều kiện vận hành.
Tuy nhiên, một số dấu hiệu dưới đây có thể cho thấy chủ xe nên kiểm tra lịch bảo dưỡng hoặc đưa xe đến cơ sở kỹ thuật.
Đã đến thời điểm thay dầu theo khuyến cáo
Đây là căn cứ quan trọng nhất. Nhà sản xuất thường đưa ra lịch bảo dưỡng dựa trên quãng đường hoặc thời gian sử dụng. Nếu xe đã đến mốc thay dầu được quy định trong hướng dẫn bảo dưỡng, không nên tiếp tục kéo dài chỉ vì dầu vẫn còn nằm giữa mức MIN và MAX.
Mức dầu giảm nhanh bất thường
Nếu vừa bổ sung dầu nhưng sau một thời gian ngắn mức dầu lại giảm đáng kể, vấn đề có thể không đơn giản là dầu đã đến hạn thay. Xe có thể đang bị rò rỉ dầu hoặc động cơ tiêu thụ dầu nhiều hơn bình thường. Trong trường hợp này, cần kiểm tra nguyên nhân thay vì liên tục bổ sung dầu.
Động cơ xuất hiện tiếng động bất thường
Dầu động cơ có nhiệm vụ bôi trơn các chi tiết chuyển động bên trong máy. Khi lượng dầu quá thấp hoặc hệ thống bôi trơn gặp vấn đề, động cơ có thể xuất hiện tiếng ồn hoặc tiếng gõ bất thường. Nếu tiếng động xuất hiện rõ rệt cùng với tình trạng thiếu dầu hoặc đèn cảnh báo áp suất dầu, nên kiểm tra xe sớm.
Xuất hiện cảnh báo liên quan đến dầu động cơ
Đèn cảnh báo dầu trên bảng đồng hồ là dấu hiệu không nên bỏ qua. Tuy nhiên, đèn cảnh báo không đồng nghĩa đơn giản với việc “đã đến lúc thay dầu”.
Nó có thể liên quan đến áp suất dầu hoặc vấn đề trong hệ thống bôi trơn. Nếu đèn cảnh báo xuất hiện khi xe đang vận hành, nên xử lý theo hướng dẫn của nhà sản xuất và kiểm tra xe khi cần thiết.
Bao lâu nên thay dầu máy ô tô?
Không có một mốc thay dầu duy nhất áp dụng cho tất cả ô tô. Mốc bảo dưỡng phụ thuộc vào động cơ, loại dầu sử dụng, điều kiện vận hành và khuyến cáo của nhà sản xuất.
Thông thường, chủ xe nên theo dõi đồng thời quãng đường và thời gian kể từ lần thay dầu gần nhất. Nếu xe sử dụng trong điều kiện khắc nghiệt như thường xuyên đi đường ngắn, kẹt xe, chạy không tải lâu, chở tải nặng hoặc vận hành trong môi trường nhiều bụi, lịch bảo dưỡng có thể cần được thực hiện thường xuyên hơn.
Bên cạnh những nội dung kỹ thuật như thay dầu, kiểm tra động cơ hay chăm sóc xe, chủ xe cũng có thể theo dõi thêm các bài viết trong danh mục [tin tức] để cập nhật những thông tin hữu ích liên quan đến ô tô và quá trình sử dụng xe.
Vì vậy, thay vì chỉ ghi nhớ một con số cố định, cách an toàn hơn là:
- Kiểm tra lịch bảo dưỡng trong sổ tay xe.
- Ghi lại số km tại mỗi lần thay dầu.
- Theo dõi thời gian kể từ lần thay gần nhất.
- Kiểm tra mức dầu định kỳ.
- Chú ý những thay đổi bất thường của động cơ.
Đối với những mẫu xe được sử dụng thường xuyên, việc kiểm tra dầu định kỳ cũng giúp chủ xe phát hiện sớm tình trạng hao dầu hoặc rò rỉ trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng.
Những lưu ý quan trọng khi kiểm tra và bổ sung dầu máy
Kiểm tra dầu tại nhà khá đơn giản nhưng việc bổ sung dầu cần thực hiện cẩn thận. Không nên thấy mức dầu thấp là đổ ngay một lượng lớn dầu vào động cơ.
Dùng đúng loại dầu
Mỗi động cơ có yêu cầu riêng về cấp độ nhớt và tiêu chuẩn dầu. Chủ xe nên sử dụng loại dầu đáp ứng thông số được nhà sản xuất khuyến cáo. Không nên lựa chọn dầu chỉ dựa trên giá thành hoặc suy nghĩ rằng dầu có độ nhớt cao hơn sẽ luôn tốt hơn cho động cơ.
Không đổ dầu vượt mức MAX
Mức dầu quá thấp có thể gây ảnh hưởng đến khả năng bôi trơn, nhưng đổ quá nhiều cũng không phải giải pháp tốt. Sau khi bổ sung, nên kiểm tra lại bằng que thăm và đảm bảo mức dầu nằm trong phạm vi cho phép. Nếu không chắc chắn lượng dầu cần bổ sung, nên thêm từng lượng nhỏ rồi kiểm tra lại thay vì đổ một lần quá nhiều.
Kiểm tra thường xuyên hơn nếu xe có dấu hiệu hao dầu
Một chiếc xe đang hoạt động bình thường vẫn nên được kiểm tra dầu định kỳ. Tuy nhiên, nếu nhận thấy mức dầu giảm nhanh, có vết dầu dưới gầm xe, khói bất thường hoặc động cơ hoạt động khác trước, nên kiểm tra sớm hơn. Trong trường hợp xe có vấn đề về rò rỉ hoặc tiêu thụ dầu, việc chỉ bổ sung dầu liên tục có thể che lấp nguyên nhân thực sự.
Không thay dầu chỉ dựa vào màu sắc
Dầu chuyển sang màu sẫm sau quá trình sử dụng là điều có thể xảy ra. Màu dầu chỉ là một dấu hiệu tham khảo và không đủ để xác định chính xác chất lượng dầu. Thời gian, quãng đường, loại dầu và tình trạng thực tế của động cơ mới là những yếu tố cần được xem xét tổng thể.
Khi nào nên đưa ô tô đến gara kiểm tra?
Nếu việc kiểm tra dầu cho thấy mức dầu thấp nhẹ và không có dấu hiệu bất thường, chủ xe có thể bổ sung đúng loại dầu theo hướng dẫn của xe.
Ngược lại, nên đưa xe đi kiểm tra nếu xuất hiện một trong các trường hợp:
- Mức dầu giảm nhanh dù vừa thay hoặc bổ sung dầu.
- Phát hiện dầu rò rỉ dưới gầm xe.
- Động cơ phát ra tiếng gõ hoặc tiếng ồn bất thường.
- Xuất hiện đèn cảnh báo dầu trên bảng đồng hồ.
- Có khói bất thường từ hệ thống xả.
- Động cơ vận hành không ổn định hoặc nhiệt độ tăng bất thường.
- Không xác định được loại dầu phù hợp để bổ sung.
Đặc biệt, nếu đèn cảnh báo áp suất dầu xuất hiện khi xe đang chạy, không nên tiếp tục vận hành như bình thường chỉ với suy nghĩ rằng “thay dầu là sẽ hết”. Cần xác định nguyên nhân trước khi sử dụng xe tiếp.
Kết luận
Kiểm tra dầu máy ô tô tại nhà là một thao tác tương đối đơn giản nhưng có giá trị trong việc theo dõi tình trạng động cơ. Chủ xe chỉ cần đỗ xe trên mặt phẳng, kiểm tra que thăm dầu đúng cách và theo dõi mức dầu giữa hai vạch MIN – MAX.
Tuy nhiên, mức dầu và chất lượng dầu là hai vấn đề khác nhau. Dầu đủ mức chưa có nghĩa động cơ chắc chắn đang ở trạng thái tốt. Chủ xe vẫn cần tuân thủ lịch bảo dưỡng, sử dụng đúng loại dầu và chú ý những dấu hiệu như hao dầu bất thường, rò rỉ, tiếng động lạ hoặc đèn cảnh báo.
Đối với người đang tìm hiểu kỹ hơn về các dòng xe, cấu hình động cơ và yêu cầu vận hành, JeepCar cũng là một nguồn thông tin tham khảo để tiếp tục tìm hiểu trước khi lựa chọn và sử dụng xe.
